Trà pha chế đang trở thành một trong những danh mục tăng trưởng đáng chú ý của ngành đồ uống toàn cầu. Không chỉ xuất hiện trong các quán trà chuyên biệt, trà pha chế còn được các chuỗi cà phê lớn đưa vào menu như một phần quan trọng trong chiến lược phát triển sản phẩm. Khi khẩu vị người tiêu dùng dần chuyển sang những đồ uống nhẹ, ít ngọt và mang tính tự nhiên hơn, nhiều thương hiệu quốc tế bắt đầu đầu tư sâu vào các dòng trà nền chất lượng cao để phát triển đồ uống mới. Xu hướng này đang đặt ra nhiều gợi mở cho thị trường F&B tại Việt Nam, đặc biệt với các quán đang tìm cách xây dựng menu trà ổn định và có bản sắc.

I. Vì sao các chuỗi F&B toàn cầu đang tập trung vào trà pha chế?

1. Xu hướng các chuỗi F&B toàn cầu mở rộng đồ uống từ trà

Trong nhiều năm, cà phê được xem là trung tâm của ngành đồ uống hiện đại. Tuy nhiên, những thay đổi trong hành vi tiêu dùng đã khiến nhiều chuỗi lớn bắt đầu nhìn lại vai trò của trà pha chế trong cấu trúc menu.

Theo báo cáo của World Tea News năm 2024, thị trường trà toàn cầu được dự báo có thể đạt khoảng 92 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 7,4% mỗi năm. Khu vực châu Á - Thái Bình Dương được đánh giá là thị trường tăng trưởng nhanh nhất do văn hóa uống trà đã tồn tại lâu đời và đang được tái định nghĩa trong bối cảnh đồ uống hiện đại.

Xu hướng này có thể thấy rõ trong chiến lược menu của nhiều chuỗi đồ uống lớn. Starbucks mở rộng các dòng cold brew tea, matcha và herbal tea tại nhiều thị trường như Mỹ, Trung Quốc và Hàn Quốc. Costa Coffee tăng số lượng đồ uống từ trà trong danh mục mùa hè. Pret A Manger cũng đưa thêm các lựa chọn trà kết hợp trái cây và thảo mộc vào menu.

Những thay đổi này cho thấy trà không còn chỉ là một lựa chọn phụ, mà đang trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát triển menu của nhiều thương hiệu đồ uống.

2. Lợi thế của trà pha chế trong vận hành menu đồ uống

Việc các chuỗi lớn đầu tư vào trà pha chế không phải là sự thay đổi ngẫu nhiên. Trà mang lại một số lợi thế vận hành đáng chú ý cho các mô hình kinh doanh đồ uống.

Trước hết, nguyên liệu trà có khả năng thích ứng tốt với khẩu vị từng thị trường. Cùng một nền trà, các thương hiệu có thể phát triển nhiều biến thể khác nhau như trà sữa, trà trái cây, trà kết hợp thảo mộc hoặc trà mix theo mùa.

Ngoài ra, trà cũng dễ kết hợp với nhiều nguyên liệu khác để tạo ra các món signature mang dấu ấn riêng của từng thương hiệu, từ các dòng trà trái cây tươi mát đến các công thức matcha hay trà sữa đặc trưng.

Bên cạnh yếu tố vận hành, nhiều nghiên cứu thị trường cho thấy người tiêu dùng đang có xu hướng giảm lượng đường trong đồ uống. Những món đồ uống có nền trà rõ vị, kết hợp nguyên liệu theo hướng cân bằng hương vị, thường phù hợp với xu hướng tiêu dùng này hơn so với nhiều loại đồ uống khác.

II. Các xu hướng trà pha chế nổi bật trong menu của các chuỗi lớn

1. Cấu trúc các dòng trà phổ biến trong menu chuỗi đồ uống

Quan sát cấu trúc menu của nhiều chuỗi đồ uống hiện nay cho thấy các dòng trà pha chế thường được phân bổ theo những nhóm hương vị quen thuộc, giúp dễ xây dựng menu và tối ưu vận hành.

Theo tổng hợp từ các báo cáo thị trường của World Tea News và Mordor Intelligence, các dòng đồ uống trà phổ biến trong menu chuỗi F&B thường có tỷ trọng như sau:

• Trà sữa (Milk tea) chiếm khoảng 40% tổng số món trong menu trà

• Trà trái cây (Fruit tea) chiếm khoảng 30%

• Trà xanh và matcha base chiếm khoảng 20%

• Các dòng trà khác như trà thảo mộc, trà mix đặc biệt chiếm khoảng 10%

Tỷ trọng này cho thấy trà sữa vẫn là nền tảng của nhiều menu đồ uống, trong khi trà trái cây và matcha đóng vai trò mở rộng trải nghiệm hương vị và tạo sự đa dạng cho menu.

Với các chuỗi F&B, việc xây dựng menu xoay quanh những nhóm trà phổ biến này giúp:

• dễ phát triển các phiên bản đồ uống theo mùa

• đảm bảo nguyên liệu ổn định

• thuận lợi khi chuẩn hóa vận hành tại nhiều điểm bán

Nguồn: World Tea News, Mordor Intelligence

2. Một số xu hướng quan trọng khi phát triển trà pha chế

Khi quan sát menu của các chuỗi đồ uống tại nhiều thị trường, có thể nhận ra một số xu hướng khá rõ ràng trong cách phát triển trà pha chế.

• Xu hướng đầu tiên là việc sử dụng trà nền chất lượng cao. Thay vì chỉ dùng trà như một thành phần phụ, nhiều thương hiệu đặt trà làm trung tâm của đồ uống. Các loại trà như oolong, hồng trà, trà xanh hoặc matcha được lựa chọn kỹ về hương vị để tạo nên nền cho đồ uống.
• Xu hướng thứ hai là sự kết hợp với nguyên liệu tự nhiên. Các món trà trái cây pha chế ngày càng phổ biến trong menu. Trà được kết hợp với trái cây tươi, sữa tươi hoặc thảo mộc để tạo nên những đồ uống có vị thanh và dễ uống hơn.
• Xu hướng thứ ba là áp dụng các phương pháp ủ mới. Cold brew tea đang trở thành một lựa chọn phổ biến trong nhiều chuỗi. Phương pháp ủ lạnh giúp giữ được hương thơm tự nhiên của trà và giảm vị chát. Điều này giúp nhiều món trà pha chế trở nên nhẹ nhàng hơn khi thưởng thức.
• Xu hướng cuối cùng là việc xây dựng món signature từ trà. Trà có khả năng biến đổi linh hoạt trong nhiều công thức khác nhau. Chính vì vậy, nhiều thương hiệu xem trà pha chế như một nền tảng để sáng tạo các món đồ uống đặc trưng cho từng mùa hoặc từng chiến dịch.

III. Bài học cho menu trà pha chế tại thị trường F&B Việt Nam

Thị trường đồ uống tại Việt Nam đang trải qua một giai đoạn chuyển dịch khá rõ. Sau nhiều năm phát triển mạnh của các dòng trà sữa đậm vị và ngọt, nhiều khách hàng bắt đầu tìm đến các lựa chọn nhẹ hơn.

Theo báo cáo thị trường F&B của iPOS và dữ liệu từ Nielsen Vietnam, người tiêu dùng trẻ đang có xu hướng quan tâm nhiều hơn đến thành phần nguyên liệu và mức độ cân bằng trong đồ uống. Những sản phẩm có vị thanh và ít đường đang nhận được sự chú ý nhiều hơn.

Dữ liệu tìm kiếm trực tuyến cũng phản ánh sự thay đổi này. Theo Google Trends tại Việt Nam trong năm qua, mức quan tâm đối với các từ khóa liên quan đến trà có vị thanh đang có xu hướng tăng trở lại. Điều này cho thấy người tiêu dùng đang tìm kiếm những lựa chọn đồ uống nhẹ nhàng hơn.

Tuy nhiên, nhiều quán đồ uống vẫn gặp khó khăn khi xây dựng menu trà pha chế. Một số vấn đề thường gặp có thể kể đến như hương vị trà không ổn định giữa các mẻ ủ hoặc trà bị lấn vị khi kết hợp với topping.

Trong nhiều trường hợp, quán tập trung quá nhiều vào việc tìm công thức mới mà chưa chú ý đủ đến nền trà. Nếu trà nền không đủ rõ hương vị hoặc không ổn định trong quá trình vận hành, việc tạo ra món trà signature lâu dài sẽ gặp nhiều khó khăn.

Do đó, nhiều chuyên gia trong ngành cho rằng việc xây dựng menu trà pha chế nên bắt đầu từ việc lựa chọn trà nền phù hợp. Khi trà nền có cá tính rõ ràng, việc phối hợp với các nguyên liệu khác để tạo đồ uống sẽ trở nên dễ dàng và ổn định hơn.

IV. Hi-Tea - Nền trà dành cho các món trà pha chế hiện đại

Trong bối cảnh nhiều quán đang tìm kiếm nền trà ổn định cho menu đồ uống, dòng trà Hi-Tea do Onefood phát triển hiện đang được TNL phân phối trên thị trường.

Trà pha chế cao cấp Hi-Tea được phát triển bởi đội ngũ chuyên gia của Onefood, dựa trên xu hướng đồ uống hiện đại với tiêu chí vị trà thanh, hậu vị rõ và khả năng ứng dụng linh hoạt trong pha chế.

Trong quá trình nghiên cứu, đội ngũ R&D đã tham khảo xu hướng trà tại các thị trường phát triển như Đài Loan, Trung Quốc và Hàn Quốc, đồng thời tiến hành nhiều vòng thử nghiệm trong phòng lab và tại các môi trường vận hành thực tế như quán và chuỗi đồ uống.

Mục tiêu không chỉ là tạo ra một loại trà ngon, mà là xây dựng nền trà ổn định, dễ kiểm soát hương vị và phù hợp với nhiều cấu trúc menu hiện đại.

Danh mục Hi-Tea hiện gồm nhiều loại trà với cá tính riêng:

• Trà Xanh Hoa Nhài Hi-Tea - hương thơm dịu và hậu vị nhẹ

• Hồng Trà Hương Mật Hi-Tea - vị đậm và dễ nhận biết

• Trà Nham Trà Kỳ Lan Hi-Tea - hậu vị mượt và ngọt nhẹ

• Trà Oolong Nướng Than Hi-Tea - vị sâu và rõ hương rang

• Trà Oolong Kim Tuyên Hi-Tea - vị thanh và dễ kết hợp topping

• Trà Oolong Đại Hồng Bào Hi-Tea - mạnh vị và cân bằng tốt khi kết hợp sữa

• Trà Oolong Trúc Hi-Tea - hương thơm thanh và tươi mát

Các loại trà này thường được sử dụng làm nền cho nhiều dạng trà pha chế như trà trái cây, trà sữa tươi hoặc các món signature theo concept của quán.

Việc lựa chọn nền trà phù hợp giúp quán dễ kiểm soát hương vị giữa các mẻ ủ và tạo điều kiện để phát triển menu đồ uống ổn định hơn.

Sự phát triển của trà pha chế trong các chuỗi đồ uống lớn cho thấy vai trò của trà đang thay đổi trong ngành F&B. Trà không còn chỉ là một lựa chọn phụ trong menu mà đang trở thành nền tảng để xây dựng nhiều dòng đồ uống khác nhau.

Đối với các thương hiệu đồ uống tại Việt Nam, xu hướng này mở ra nhiều cơ hội. Khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến đồ uống có hương vị tự nhiên và cân bằng hơn, các món trà pha chế có thể trở thành một phần quan trọng trong cấu trúc menu.

Tuy nhiên, để phát triển menu trà bền vững, việc lựa chọn nền trà pha chế phù hợp vẫn là yếu tố quan trọng. Khi nền trà đủ rõ hương vị và ổn định trong vận hành, các quán có thể dễ dàng sáng tạo thêm nhiều món đồ uống mới và xây dựng những trải nghiệm đặc trưng cho thương hiệu của mình.